{"id":167,"date":"2015-09-01T09:12:30","date_gmt":"2015-09-01T09:12:30","guid":{"rendered":"https:\/\/gjeilo.no\/?page_id=167"},"modified":"2026-04-15T02:26:34","modified_gmt":"2026-04-15T02:26:34","slug":"jon-oyjordet","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gjeilo.no\/?page_id=167","title":{"rendered":"John Ols. \u00d8yjordet"},"content":{"rendered":"

\"\"f. 2\/1 1891 d. 22\/8 1969)
\nGift med Maria Haugtr\u00e6det<\/strong>\u00a0<\/a> (20\/9 1895 – 22\/8 1989)
\nMor: Marit Nilsdotter Sperstadplads<\/a><\/strong>
\n(21\/13 1872 d. 12\/2 1971). Vart neste 100 \u00e5r
\nFar: Ola Johnsen<\/strong> f 1864<\/a><\/p>\n

John var d\u00f8ypt i Nordberg kyrkje 15. februar 1891. I fyljge kyrkjeboka var «Pige Husm d. Marit Nilsdatter p\u00e5 Sperstadplads og far ungk. Husmandss\u00f8n Ole Johnsen bopel Gauper i Lom». Faren var f\u00f8dd i 1864 og mora i 1872. «Husmandss\u00f8n Kristoffer Johsen Sperstadplads Husmnd. Peder Syversen Kveum. Ungk. Amund Iversen J….. Kone Kari K…. dtr. Sperstadplads og Regine Johnsdtr. Bakke.\u00a0 Pige Gunhild Pedersdtr. Kveum.»\u00a0 \u00a0U\u00e6gte
\n\"\"<\/a><\/p>\n

Da John vart konfirmert i Lom den 8. oktober 1905, st\u00e5r det i kyrkjeboka:
\nJohn Olsen med f\u00f8dested Sperstadplads i Skiaker og bopel attest fra Sogneprest …. af 4.4.05 \u00d8vreb\u00f8. Foreldre ungk. husmandss\u00f8n Ole Johnsen Gaupar i Lom og pige husm dt. Marit Sperstadplads. Koppevaksine\/attest 7-4-93.<\/p>\n

Born:
\n1. Ola,\u00a0 f. 5\/12 1916, d. 13\/9 2002 gift med Magnhild Brenna, f. 27. juni 1919. (foto digitalmuseum.no<\/a>)
\n2. Oddmund,\u00a0 f. 20\/10 1919, d. 5\/7 1996, gift med Selma Vole, f. 17. juli 1919. (foto digitalmuseum.no<\/a>) (foto digitalmuseum.no)<\/a>
\n3. Magnar<\/a>, f. 15\/9 1922, d. 17\/8 1997, gift med Alma Juvstad, f, 7\/3 1928.
\n4. Anna,\u00a0 f. 22\/7 1925, gift med Knut Teigen, f. 27\/12 1924. (foto digitalmuseum.no)<\/a>
\n5. Reidar, f 15\/3 1927, d. 25\/2 2017, gift med R\u00f8nnaug Sveinhaug, f. 6\/7 1927. (foto digitalmuseum.no<\/a>)
\n6. Trygve, f. 12\/8 1928, d. 26\/12 1996, gift med Signe Sveinhaug, f. 15\/12 1932.
\n7. Jarnfrid, f. 3\/8 1930, d. 16\/1 2022, gift med Magne Glimsdal, f. 14\/3 1927.
\n8. M\u00e5lfrid, f. 3\/8 1930, d. 8\/2 2018 gift med Kristen Fyrun, f. 13\/4 1931.
\n9. Ragnar, f. 18\/3 1932, gift med Julie Flatmo, f. 24\/6 1936.
\n10. Thea<\/a> f. 9\/5 1935, gift med Frans Gjeilo, f. 30\/9 1923.<\/p>\n

Syskjenflokken til Jo\/Jon:
\nJon \u00d8yjordet<\/a><\/strong> (2\/1 1891 – 22\/8 1969) g.m. Maria Haugtr\u00e6det<\/a>
\nR\u00f8nnaug Moe<\/strong> (f.\u00a0\u00a0\u00a0 )g.m. Nils Moe fr\u00e5 Skj\u00e5k
\nMathias Kvamme<\/strong> (f.\u00a0\u00a0 ) g.m. …….. fra Bergen d\u00f8d i «Spansken» da ho gjekk med barn,\u00a0 g2.m. s\u00f8ster til sin f\u00f8rste kone (fekk fem barn)\u00a0 bodde p\u00e5 Ask\u00f8y i Bergen
\nThora Kristiansen<\/strong> (f.\u00a0\u00a0 ) g.m. Ole Kristiansen som arbeidde ved jernbana bodde i\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Spikkestad. 3 barn Klara, Oddveig og Ola (aktiv i motstandsarbeid under krigen – m\u00e5tte flykte og vart borte).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ein dag tidleg p\u00e5 \u00e5ret i 1915 dukkar det s\u00e5 opp ein kar p\u00e5 Gjeilosstronde som heitte John \u00d8yjordet<\/strong><\/a>. John\/Jo var f\u00f8dd i 1891 og var da alts\u00e5 24 \u00e5r gamal. Etter notat som han hadde gjort sj\u00f8lv, hadde han teke seg teneste hj\u00e5 Frants Gjeilo i eitt \u00e5r og arbeidde sommaren 1915 p\u00e5 det som da m\u00e5tte vere S\u00f8p\u00e5 Gjeilo hj\u00e5 far til Ola Frantson.<\/p>\n

I notatboka si skreiv Jo: \u00abtok meg tenest hjaa Frants Gjeilo<\/a> p\u00e5 eit aar, men so skulde eg vere i ein maanad um sumaren for det skulde eg hava 280 kroner. Eg gjek av tenesta den 20de Juli. Etter det skulde eg vera fri til den 20 August. S\u00e5 byrja eg og arbeide hjaa Frants att den 27 Juli. Eg arbeidde 5 dagar av Juli og 16 dagar av August. Dert vert 21 Arbeidsdagar.\u00bb<\/p>\n

John var i fylgje kassadagboka til Ola Franson Gjeilo<\/a> i arbeid p\u00e5 Sygard b\u00e5de\u00a0\u00a0i 1918 da han fekk utbetalt kr 50 den 31\/8 og kr 900 og eit par sko mot slutten av \u00e5ret. Ogs\u00e5 i 1919 fekk John betaling for arbeid p\u00e5 Sygard da han den 14\/10 fekk kr 25 for 9 dage a kr 5<\/em> i betaling fr\u00e5 Ola Franson.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Jo var truleg f\u00f8dd p\u00e5 Sygardsplass i Br\u00e5t\u00e5 i Skj\u00e5k som var heimen \u00e5t mora Marit. Dei fl\u00f8tte s\u00e5 til Visvollen, Gl\u00f8msdalskleiva og til slutt til S\u00f8re \u00d8yjordet. S\u00f8re \u00d8yjordet var i fylgje bygdabok 4 s. 105 husmannsplass under Sygard Gaupar f\u00f8r 1723 og busett av forskjellige familiar fram til Ola Jonsson f. 1863 p\u00e5 Stigen og g.m. Marit Nilsdotter f. ca 1871 p\u00e5 Sperstadplassen i Skj\u00e5k fl\u00f8tte til S\u00f8re \u00d8yjordet f\u00f8r 5. des. 1896, da Ola d\u00f8ydde her. Tidlegare er dei nemnde <\/em>(p\u00e5) Kleivi gnr 104-8 og Visvollen gnr 104-8.\u00a0<\/em> Marit\u00a0 var framleis p\u00e5 plassen da dotter Tor\u00f8 var f\u00f8dd (25. august 1897), men ved f.t. 1900 var ho i tenest p\u00e5 V\u00e5g\u00e5sar. Gift opp att med Rasmus Hansson Lund f. i Skj\u00e5k (Sm\u00e5tte-Rasmus).\u00a0 …. <\/em>Alle fire syskjena, John, Mathias, R\u00f8nnaug og Tor\u00f8 er nemnde som bebuarar p\u00e5 S\u00f8re \u00d8yjordet kring 1897. Tor\u00f8 var f\u00f8dd i 1897. Tor\u00f8 brukte seinare namnet Thora.<\/p>\n

Bygdahistorie fr\u00e5 Gjeilosstronde<\/a><\/p>\n

Jo var eldst i ein syskjenflokk p\u00e5 fire. Faren Ola sleit med nervene og tok livet sitt\u00a0 da Jo var berre 5 \u00e5r gamal og Jo m\u00e5tte ut i arbeid som liten. Fyrst til Gaupar, der han fekk det vondt, det vart gripe inn og ferda gjekk\u00a0 s\u00e5 til Kr\u00f8kje og \u00d8verb\u00f8. Seinare kom han til S\u00f8p\u00e5 Gjeilo. Medan han arbeidde her,\u00a0 traff han Maria som budde p\u00e5 husmannsplassen Haugtr\u00e6det rett ovafor Sygard. Dei gifta seg p\u00e5 Lillehammer i 1916. Han var da 25 \u00e5r. Dei kj\u00f8pte Turrmoen p\u00e5 Dalom der Ola, Oddmund og Mangar kom til verda. Seinar fl\u00f8tte familien til Fyrun i Garmo der Anna vart f\u00f8dd. Til sist kom familien til Graffershaugen i V\u00e5rdalen der familien voks til 12. Han Jo for ut p\u00e5 arbeid og han dreiv skog og gard. Mellom anna arbeidde han p\u00e5 anlegg p\u00e5 Raumabana.Han var ein flittig strevar, ein ektemann og far, skreiv R.\u00d8. og K.R. i sangen sin om Maria og Jo.<\/p>\n

Etter at Knut Flatmo og familien hadde forpakta Prestgarden i Lom i mange \u00e5r, fl\u00f8tte familien til Arneberg. Trygve tok da over i Prestgarden. Maria og Jo hadde p\u00e5 den tida ikkje oppn\u00e5dd alderspensjon enda og arbeidde for Trygve for kosten og greide seg p\u00e5 den m\u00e5ten. Jo og Maria hadde teke att ei tomt ved sia av Graffershaugen (Solhaug), som det vart bygt p\u00e5. Anna og Knut budde i fyrste etasjen og Jo og Maria hadde eit stort ynskje om \u00e5 bu der som gamle s\u00e5 det vart bestemt at Jo og Maria skulle bu i andre etasjen i Solhaug.<\/p>\n

Jorun Lunna har skrive om oldefaren sin (v\u00e5r) og bestefar John\/Jo:
\nOldefar Ola Jonson var f\u00f8dd i 1863 og gjekk bort i 1896. Foreldra var Jon Erlandson og R\u00f8nnaug Olsdotter. Familien st\u00e5r oppf\u00f8rt som brukarar i Imbertgjerdet i Lia i 1865. Seinare budde dei i Duvdalen. Ved folketeljinga i 1875 kom dei til Flaskom, ein husmannsplass ovanfor N. Sulheim i Medalen. Men, i d\u00e5pslistene st\u00e5r dei f\u00f8rt som husmannsfolk p\u00e5 Stigen, ein annan husmannsplass noko n\u00e6rare N. Sulheim.<\/em><\/p>\n

Fr\u00e5 Solsida i Lom.\u00a0 Vart gift med Marit Sygardsplassen i Br\u00e5t\u00e5 i Skj\u00e5k. Dei leigde S\u00f8re \u00d8yjordet i\u00a0<\/em> Medalen. Dei fekk fire barn. Jo kom til p\u00e5 Sygardsplassen same \u00e5ret som Ola og Marit vart gift. Dei tre andre vart f\u00f8dde p\u00e5 \u00d8yjordet.\u00a0 Ola vart nerv\u00f8s og tok livet sitt i 1897, 33 \u00e5r gamal. Jo vart da bortsett til Gaupar der han hadde det vondt. M\u00e5tte vere med \u00e5 arbeide. Det vart gripe inn fr\u00e5 det offentlege og han kom da til \u00d8verb\u00f8. Mathias kom til Kvamme og fekk det godt. R\u00f8nnaug havna p\u00e5 \u00d8verb\u00f8 og hadde ogs\u00e5 med seg R\u00f8nnaug dit. Thora vart med Marit.<\/em><\/p>\n

Ola Jonson gifta seg i 1891 med Marit Nilsdotter f. 1871 fr\u00e5 Sperstadplassen i Skj\u00e5k. Dei budde b\u00e5de p\u00e5 Kleivi (ved Kleivsletten) og Visvollen (litt f\u00f8r Visbrua) f\u00f8r dei fl\u00f8tte til humannsplassen p\u00e5 S\u00f8re \u00d8yjordet. Dette var husmannsplass under S. Gaupar.<\/em><\/p>\n

Oldefar (Ola) var berre 33 \u00e5r da han tok sitt eige liv ved \u00e5 henge seg p\u00e5 ein liten haug ved vegen mot Gl\u00f8msdal den 5. desember 1896 (?) ikkje langt fr\u00e5 der familien budde. Da hadde ikkje Tora vorte f\u00f8dd enda og bestefar (John) var ikkje fyllt seks \u00e5r. Vi kan ikkje vite kvifor denne tragedia skjedde, men Ola Magnar Hoft har fortalt at det det var sagt at han «leid av tungsinn». Kanskje var han psykisk sjuk. I alle fall var det sikkert at han hadde eit strevsamt liv. \u00a0<\/em><\/p>\n

Oldemor (Marit) fekk bu p\u00e5 husmannplassen p\u00e5 S\u00f8re \u00d8yjordet til Tora vart f\u00f8dd. Da m\u00e5tta dei fl\u00f8tte ut. Dette vart starten p\u00e5 ei vond tid for dei alle. Spesielt for bestefar John). K\u00b4Han kom p\u00e5 legd til S. Gaupar, berre seks \u00e5r gamal.\u00a0 Eg veit ikkje kor lenge han vart der, men han hadde det s\u00e5pass d\u00e5rleg der at han vart fl\u00f8tt til \u00d8verb\u00f8. Myndigheitene greip inn. Eg har h\u00f8yrt at oldemor Marit hadde med seg Tora (minstejenta) rundt om p\u00e5 gardane der ho tok seg arbeid. Tande Thea sa at ho hadde med seg b\u00e5de Tora og R\u00f8nnaug ei stund og at dei l\u00e5g i fj\u00f8sa og kom p\u00e5 legd etterkvart. <\/em>Mathias kom til Kvamme. Der fekk han det godt og dei adopterte han og han tok etternamnet Kvamme.<\/em><\/p>\n

Eg var ni \u00e5r da bestefar John gjekk bort (p\u00e5 L\u00e5gkollen). Eg var mykje i lag med bestefar i og med at vi budde i same huset i Graffershaugen og vi gjekk ofte turar innp\u00e5 L\u00e5gkollen. Bestefar var snill, t\u00e5lmodig og omsorgsfull. og fann p\u00e5 artige ting. Eg hugsar at han fekk til \u00e5 fylle ut sj\u00f8lvmeldinga si f\u00f8r eg kunne skrive. Krota ned fullt med krusedullar p\u00e5 eit sj\u00f8lvmeldingsskjema – fullt overbevist om at eg hadde skrive sj\u00f8lvmeldinga som han sa han hadde sendt med postmannen. Likeeins fekk bestefar meg til \u00e5 skrive brev til julenissen. N\u00e5r vi var innp\u00e5 L\u00e5gkollen hadde han arbeid med \u00e5 bryte opp gamle trer\u00f8tter med spett som han bar med heim i b\u00f8r p\u00e5 ryggen. Eg trur han stort sett brukte buserull. Vi hade faste plassar (steinar) som vi sat og kvilte p\u00e5. Da fekk eg Kongen av Danmark-drops. Ein gong kjem eg i hug at han sa at eg skulle sitje heilt roleg og h\u00f8yre godt etter for da kom eg til \u00e5 h\u00f8yre Skjellkv\u00e5len som sat i ein grantopp og spelte fele! Og eg tykte at eg kunne h\u00f8yre felespel! Dette var sikkert for \u00e5 f\u00e5 meg til \u00e5 vera roleg ei stund. Ein gong var syster Sigrun med. Da hadde vi g\u00e5tt nedtil Svart-tj\u00f8nna. Sigrun skulle samle blomar til herbarium.\u00a0 Eg stod og st\u00f8tta meg til ein roten kvist og ramla uti tj\u00f8nna og bl\u00f8ytte meg. Sigrun m\u00e5tte fylgje meg heim att da.
\n<\/em><\/p>\n

Det var kanskje p\u00e5 ein av desse turane at bestefar fortalde meg eitt og hitt om korleis han haddde hatt det som liten sm\u00e5gut p\u00e5 Gaupar. For det gjorde han faktisk, litt rart \u00e5 tenkje p\u00e5. For det var noko han ellers ikkje prata noko s\u00e6rleg om. Eg trur ikkje han prata med sine eigne ungar om dette. Kanskje var det for vondt for han og\u00a0 for dei. Mellom anna sa han at han hadde st\u00e5tt opp og beundra nokre kvite\u00a0 stiva-snipper \/ halvskjorter, og kom til \u00e5 bryte litt p\u00e5 ein snipp. Da skulle han straffast og ein gardskar heldt han medan ein annan pissa p\u00e5 han i ansiktet. Han m\u00e5tte vere med \u00e5 arbeide og sto uti Visdalen om vinteren i sm\u00e5e sko og heldt oppe sekkar som dei samla lauv til dyrefor. Da var han s\u00e5 kald p\u00e5 f\u00f8tene\u00a0 at han mest ikkje kjende til dei. Fraus gjorde han ogs\u00e5 ofte n\u00e5r han pr\u00f8vde \u00e5 lese lekser p\u00e5 kveldstid. (Bestefar var flink til \u00e5 lese og skuleflik.)\u00a0 <\/em><\/p>\n

Da kunne han vakne ved bordet seint p\u00e5 kvelden eller natta av at han fraus. Det var ingen som hadde sett til at han fekk lagt seg. Han fortalde ogs\u00e5 at han hadde skeiv seng under ei anna seng. N\u00e5r\u00a0 det var p\u00e5 det kaldaste p\u00e5 vinteren var det is p\u00e5 golvet under senga. Men har fortalde ogs\u00e5 om at det arbeidde ei jente\/kvinne der som var snill mot han. Ho tok han av og til opp i senga og vermde han n\u00e5r han vart kald. Eg trur ogs\u00e5 han fortalde at ho hjalp han ein gong han hadde bl\u00f8ytt seg. Eg trur ho gav han omsorg og eg skulle gjerne vist kven ho var. Eg trur ikkje han nemnde namnet hennar.\u00a0<\/em><\/p>\n

Bestefar fortalde at han etter kvart kom til \u00d8verb\u00f8 og at han fekk det godt der. Han m\u00e5tte arbeide\u00a0 der ogs\u00e5 men det m\u00e5tte alle gjera p\u00e5 den tida. Der vart han sett og fekk mat, kl\u00e6r og omsorg.<\/em><\/p>\n

Eg kan ikkje hugse at bestefar prata om mor si. Han hadde vel ikkje s\u00e5 mykje kontakt med henne i oppvektsen og heller ikkje etter at han vart vaksen. Ho gifte seg opp att med Rasmus Lund som ar jernbanearbeidar, og dei flytte med nordover i landet der han hadde arbeid. Oldemor vart 100 \u00e5r i fylgje bygdaboka.<\/em><\/p>\n

Eg var ofte med bestefar borti vegen ved rampa for \u00e5 hente posten. Bestefar var interessert i \u00e5 lese avisa og f\u00f8lgje med. Eg hugsar ogs\u00e5 at eg las romanen i Dagningen h\u00f8gt for han etter at eg hadde l\u00e6rt meg \u00e5 lese. Da var han noks\u00e5 d\u00e5rleg til \u00e5 sj\u00e5. Og s\u00e5 spelte vi kort bl.a. svelte. Eg kan faktisk ikkje hugse at han var sint\/streng mot meg nokon gong.<\/em><\/p>\n

Dette vart mykje meir skriveri enn eg hadde tenkt, men eg har mange gode minner um bestefar og bestemor. Og eg tykkjer\u00a0 han ga meg noko spesielt ved \u00e5 fortelje meg dette sj\u00f8lv om eg var lita. Eg beundrar bestefar som tross alt vart slik han vart. Snill og pliktoppfyllande.\u00a0<\/em><\/p>\n

Jorun Synn\u00f8ve Lunna, mai 2023<\/p>\n