{"id":164,"date":"2015-09-01T09:11:36","date_gmt":"2015-09-01T09:11:36","guid":{"rendered":"https:\/\/gjeilo.no\/?page_id=164"},"modified":"2026-04-12T18:33:52","modified_gmt":"2026-04-12T18:33:52","slug":"maria-haugtraedet-oyjordet","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gjeilo.no\/?page_id=164","title":{"rendered":"Maria Olsd. Haugtr\u00e6det"},"content":{"rendered":"

\"\"20\/9 1895 – 22\/8 1989
Gift med Jon \u00d8yjordet<\/a> (2\/1 1891-22\/8 1969)
Mor: Anne Torsteindotter Mol\u00f8kken<\/a> (9\/4 1864 – 12\/4 1944)
Far: Ola Jacobsen Bil\u00f8ygard Haugtr\u00e6det <\/a>(10\/7 1858 – 12\/4 1944<\/p>\n

Maria vart d\u00f8ypt i Skj\u00e5k kyrkje den 25. desember 1895. Bopel til foreldra var da oppf\u00f8rt i kyrkjeboka som Gjellaugshagen. Ole K. Prestjordshaugen og hustru Mari E., Sylfest S. Maurstad, Kristian Olsen kone Tore Pedersdatter Gjellaug, pige Marit T. Gjellaug.\"\"<\/a><\/p>\n

Born:
1. Ola,\u00a0 f. 5\/12 1916, d. 13\/9 2002 gift med Magnhild Brenna, f. 27. juni 1919. (foto digitalmuseum.no<\/a>)
2. Oddmund,\u00a0 f. 20\/10 1919, d. 5\/7 1996, gift med Selma Vole, f. 17. juli 1919. (foto digitalmuseum.no<\/a>) (foto digitalmuseum.no)<\/a>
3. Magnar<\/a>, f. 15\/9 1922, d. 17\/8 1997, gift med Alma Juvstad, f, 7\/3 1928.
4. Anna,\u00a0 f. 22\/7 1925, gift med Knut Teigen, f. 27\/12 1924. (foto digitalmuseum.no)<\/a>
5. Reidar, f 15\/3 1927, d. 25\/2 2017, gift med R\u00f8nnaug Sveinhaug, f. 6\/7 1927. (foto digitalmuseum.no<\/a>)
6. Trygve, f. 12\/8 1928, d. 26\/12 1996, gift med Signe Sveinhaug, f. 15\/12 1932.
7. Jarnfrid, f. 3\/8 1930, d. 16\/1 2022, gift med Magne Glimsdal, f. 14\/3 1927.
8. M\u00e5lfrid, f. 3\/8 1930, d. 8\/2 2018 gift med Kristen Fyrun, f. 13\/4 1931.
9. Ragnar, f. 18\/3 1932, gift med Julie Flatmo, f. 24\/6 1936.
10. Thea<\/a> f. 9\/5 1935, gift med Frans Gjeilo, f. 30\/9 1923.<\/p>\n

Syskjenflokken:
R\u00f8nnaug<\/strong> Olsdotter Marlostr\u00e6det f. 1883 g.m. Edvard Johannesson
Anna <\/strong>Ols. Olson f. 1885 g.m.\u00a0 Lars Ols. Olson Rundhaugen f. 1880
Anne<\/strong> Olsdotter Soglo f. 1888 g.m. Jon Jonsson Soglo
Julie<\/strong> Olson Hoover f. 1890, g.m. Meno Arthur Hoover f. 1887
Thea<\/strong> Olson Rundhaugen f. 1893 g.m. Thor Rundhaugen f. 1889
Marlostr\u00e6det (Mallaugstr\u00e6det) f. 1884 \u00a0 (sj\u00e5 bilde av R\u00f8nnaug p\u00e5 DM<\/a>)
Maria<\/strong> f. 1895 g.m. Jo(n) \u00d8yjordet f. 1891
Lars<\/strong> Haugtr\u00e6det f. 1898 g.m. Kari Alma Rolvsdotter B\u00f8rrestuen f. 1924
Torbj\u00f8rn<\/strong> GENI<\/a> f. 1901 g.m. Marit Eriksdotter Brekk f. 1905
Jo(n) Haugtr\u00e6det<\/strong> f. 1905 g.m. Marit Persdotter f. 1912
(sj\u00e5 bilde av Jo DM<\/a> \u00a0\u00a0 Sj\u00e5 oppslag om Jo i Fjuken (pdf)<\/a>
Ei jente til som d\u00f8 som lita?<\/strong>
\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Om s\u00f8strene til Maria som budde i Canada<\/a>
Bilde fr\u00e5 Graffershaugen<\/a>
Minne fr\u00e5 barndoms\u00e5ra av Anna Teigen til slektsstevne 28\/8 1993<\/a>
Folketelling 1900 for 0513 Skj\u00e5k Krets 1, Liste 12, Gnr. Under 5 Bnr. 1 Haugtr\u00e6det.<\/a>
Bygdahistorie fr\u00e5 Gjeilosstronde<\/a>
Gjeiloshagen, der Maria var f\u00f8dd<\/a><\/pre>\n
Maria var f\u00f8dd p\u00e5 Gjeiloshagen i Skj\u00e5k (rett ovafor Nygarden). Familien fl\u00f8tte s\u00e5 litt s\u00f8rover til\u00a0 Haugtr\u00e6det rett ovafor Sygard Gjeilo der ho voks opp i ein syskjenflokk p\u00e5 10. P\u00e5 Haugtr\u00e6det er det spor etter huset. I folketeljinga i 1900 st\u00e5r det at Ola, Anne, Anne, Julie, Tea, Maria og Lars budde der. Det var «uts\u00e6d kort og potet \/ kreaturer: Fj\u00f8rkre. Haugtr\u00e6det er ikkje nemnd i folketeljinga i 1875.<\/p>\n
\"\"<\/a>
Maria i Dagningen laurdag 23. august 1986<\/figcaption><\/figure>\n
Maria m\u00e5tte tidleg ut p\u00e5 arbeid, fyrst p\u00e5 N\u00f8rstnes og s\u00e5 seinare p\u00e5 Vengen i Finndalen. Ho traff Jo, som arbeidde p\u00e5 Sygard Gjeilo og dei gifta seg p\u00e5 Lillehammer i 1916. Ho var da 21 \u00e5r. Dei kj\u00f8pte Turrmoen p\u00e5 Dalom der Ola, Oddmund og Mangar kom til verda. Seinar fl\u00f8tte familien til Fyrun i Garmo der Anna vart f\u00f8dd. Til sist kom familien til Graffershaugen i V\u00e5rdalender der familien voks til 12. Ho Maria var strevsam kvar enn det var ho for. Ho dugde til det meste som kjerring og som mor, st\u00e5r det i sangen.<\/p>\n
Skrive om Maria av Oddbj\u00f8rg Blakar i Heim og Bygd 1989 – det \u00e5ret ho gjekk burt, <\/strong>nesten 94 \u00e5r gamal (takk til Oddbj\u00f8rg for dei fine orda):
Av og til kjenner ein trong til \u00e5 reise ein slags bauta over dyktige menneske som det ikkje vart gjort s\u00e6rleg krus p\u00e5 med dei stod midt i stimet. Maria \u00d8yjordet var ei slik. Sj\u00f8lv om ho var med i Ottadalsradioen ein gong i seinare tid, vert det fort gl\u00f8ymt, og mange fekk ikkje h\u00f8yrt det. N\u00e5r eg vil laga eit lite minnesmerke p\u00e5 dette viset, er det samstundes for \u00e5 \u00e6re dei kvinnene som har lagt ned eit s\u00e5 stort arbeid i heim, familie og grend utan \u00e5 f\u00e5 nokon fortenestemedalje.<\/p>\n
Maria voks opp p\u00e5 Haugtr\u00e6det under Sygard Gjeilo i Skj\u00e5k. Ho kom tidleg ut i arbeidslivet som budeie, men vart oppl\u00e6rt til alt slags arbeid heime i ein stor syskenflokk. Som gift med Jo \u00d8yjordet fr\u00e5 B\u00f8verdalen, flytte ho til Graffershaugen i 1925, og der fekk ho sj\u00f8lv litt om senn ein stor familie: 10 born voks opp der.<\/p>\n
I alt arbeid var ho med: bar inn avlinga fr\u00e5 jordet, og stelte alltid godt i fj\u00f8set, der dei hadde mange dyr p\u00e5 det vesle bruket, som forresten minka ein del under storflaumen i 1938. Jo var flittug som f\u00e5, og fekk borna og med p\u00e5 det, b\u00e5de \u00e5 sanke for til kr\u00f8terea og \u00e5 plukke\u00a0 b\u00e6r om haustane for levering p\u00e5 Torger-bua. Mellom anna fekk dei «Nyttevekstforeningens diplom» med sylvskei, ein gong i 30-\u00e5ra. Men att\u00e5t alt dette stellet rakk Maria \u00e5 binde og baka for andre og. Ein v\u00e5tt batt – eller hekla – ho etter at ongane var i seng, og rokken surra ofte til klokka var b\u00e5de 2 og 3 om natta. Da var det arbeidsfred.<\/p>\n
N\u00e5r ho baka, s\u00e5g ein mest aldri at ho reiva leiven rundt fl\u00f8ygen for \u00e5 leggje han over p\u00e5 hella. Ho lyfta leiven opp med fl\u00f8ygen for \u00e5 leggje han over p\u00e5 hella. Ho lyfta leiven opp med fl\u00f8ygen litt i nokre raske tak s\u00e5 ho fekk lura luft under, og vips! slengde ho han over . Det s\u00e5g ut som ein leik.<\/p>\n
Ei sjeldan sterk helse var ho utstyrd med, og brukte hender og rygg slik at dei heldt ut til aller siste \u00e5ra. Alltid hadde ho eitkvart i hendene. Ogs\u00e5 n\u00e5r ho gjekk, var bundingen der og garnet i ein bundingskl\u00e5v\u00e5 festa i forkledet. Det var heimespunne og heimeleta garn st\u00f8tt, ho brukte mykje mose til farging n\u00e5r det ikkje var sau-gr\u00e5tt.<\/p>\n
I symaskinen var ho s\u00e5 hendig at ho sydde det dei trong til ongane kom i konfrirmasjonsalderen. Og var nokon n\u00f8dd om nytt plegg til r\u00e5ndastakken, var ho god til det og,\u00a0 anten det skulle vera nuppereller eller annan pynt p\u00e5. Ein mester var ho til \u00e5 f\u00e5 alt pent og passleg, og med vanskelege m\u00f8nster p\u00e5 v\u00e5ttar og sokkar om s\u00e5 skulle vera.Om vintrane dreiv Jo og gutane mykje i skogen. Da utstyrde Maria dei med reivaleggjer mot sn\u00f8en, og i skorne hadde dei krullh\u00e5r-solar ho hadde gjort. Ho fortalde korleis dei var laga: kurompe (tagle) som var vel vaska, vart kokt, og teke s\u00e5 varm som r\u00e5d og reiva rundt ein tunn pinne der den fekk t\u00f8rke. S\u00e5 vart den karda opp, forma etter fot og sko, og s\u00e5 stikka med n\u00e5l og tr\u00e5d til faste solar som var b\u00e5de varme og sterke, s\u00e5 dei heldt forma.<\/p>\n
Maria sa sj\u00f8lv at ho hadde vore heldig, «for n\u00e5r det vart slik for meg at eg skulle f\u00e5 s\u00e5 mykje bruk for \u00e5 spinne og binde, kunne det ikkje passa meg betre. Eg har da aldri visst noko som var l\u00f8ylegare». Og rokken vart det som til sist fylte dagane s\u00e5 lenge ho orka. Ho hadde s\u00e5 god rokk, sa ho ein gong ho synte fram at ho hadde f\u00e5tt nytt hjul: av ein sykkel. Det gjekk p\u00e5 kulelager s\u00e5 lett og jamt. – Berrre siste \u00e5ret kvilde hendene, s\u00e5 dei heldt ut eit langt og flittugt arbeidsliv. «No vil eg ikkje spinne meir her i verda», sa ho da ho tok avskjed med rokken.<\/p>\n
P\u00e5 dagen 20 \u00e5r etter at ho vart enkje, fekk ho leggje seg ned for godt. Da var ho nesten 94 \u00e5r. Vi som var s\u00e5 n\u00e6re grannar i alle \u00e5r, hadde mykje \u00e5 takke ho for. Kvar einaste skuledag gjennom heile folkeskulen var eg innom Haugen og hadde fylgje fr\u00e5 der.\u00a0 Eg hadde nok ikkje vet p\u00e5 – den gongen – \u00e5 setja meg inn i kva for ein arbeidsdag dei hadde, ho og Jo, utan vatn inn eller ut, med liten plass, og utan ljos ute eller inne, – som andre da.<\/p>\n
I dag kallast det «dobbeltarbeidande» n\u00e5r dei har arbeid borte og steller heimen med alle tenkjelege tekniske hjelpemiddel. Maria var nok 3-dobbeltarbeidande, men ho og mange med henne var det utan at det var sett ord p\u00e5 det. Vi b\u00f8r b\u00f8ye oss i takksemdt og v\u00f8rnad, og vera meir tilfreds slik vi har f\u00e5tt det i dag.<\/p>\n
Fleire\u00a0 av bildene av Maria er tekne i Prestgarden i Lom. Etter at Knut Flatmo og familien hadde forpakta Prestgarden i mange \u00e5r, fl\u00f8tte familien til Arneberg. Trygve tok da over i Prestgarden. Maria og Jo hadde p\u00e5 den tida ikkje oppn\u00e5dd alderspensjon enda og arbeidde for Trygve for kosten og greide seg p\u00e5 den m\u00e5ten. Knut og Anna hadde da overteke i Graffershaugen.<\/p>\n
Sang skriven av Reidar og Kristbj\u00f8rn:
<\/strong>Vi syngje vil ein song, vi som samla er her no.
Vi er ein stor familie etter Maria og Jo.
For Maria og Jo som sleit og gav s\u00e5 mykje vi saman er her no.<\/p>\n
I 1891 vart han Jo f\u00f8dd til v\u00e5r jord.
Det truleg var p\u00e5 Sygardsplassen, heimen \u00e5t si mor.
Og mora heitte Marit, og Ola var hans far.
Og borna dei var fire, der Jo var eldste kar.
\u00c5t Visvollen dei flytte og Gl\u00f8msdalskleiva med.
P\u00e5 \u00d8yjordet (det s\u00f8re) dei sidan slo seg ned.
Han Jo vart tidleg farlaus og legdegut han vart.
Han fekk vel tunge stunder i livet etter kvart.
han var vel knapt nok seks d\u00e5 \u00e5t Gaupar vegen gjekk.
Og kr\u00f8kje, \u00d8verb\u00f8 vart og «heimar» som han fekk.
S\u00e5 vart det Sygard Gjeilo i Skj\u00e5k og fleire med.
Han vaks opp utan heim, utan leik og utan fred.<\/p>\n
P\u00e5 Haugtr\u00e6adet i Skj\u00e5k var om lag p\u00e5 same tid
ho Anne og han Ola med borna, heile ti.
Ei jente var Maria. Dei flytte ogs\u00e5 tidt.
Men innhuset p\u00e5 Haugtr\u00e6det var det ho kalla sitt.
Men tidleg ut i teneste m\u00e5tte jenta lell.
P\u00e5 N\u00f8rstnes fyrst ho streva, ja radt til seine kveld.
I Finndalen ho underbudeie var ei tid.
Og staden heitte Vangen. Og jenta, ho var blid.
Ein gong i 1916 p\u00e5 Lillehammer stod
eit bryllaup, og det var mellom Maria og Jo.
Ho Maria fekk kj\u00e6rleik, om dagen tidt vart strid.
Han Jo fekk no ein heim han hadde sakna all si tid.
Dei Turrmoen fekk kj\u00f8pt. Hen ligg nordp\u00e5 Dalom der.
Og Ola, Oddmun, Magnar der alle f\u00f8dde er.
\u00c5t Fyrun nedi V\u00e5rdalen flytte dei s\u00e5 ned.
Der fekk dei ryste jenta. Det var ho Anna, det.
Den siste flytteferda \u00e5t Graffershaugen gjekk.
Der treivst og der dei alle dei siste borna fekk.
Der vart han Reidar f\u00f8dd og han Trygve f\u00f8ddest s\u00e5.
Og tvillingane, M\u00e5lfrid og Janfrid etterp\u00e5.
D\u00e5 Ragnar og ho Tea var f\u00f8dde, var det nok.
No var dei ti i talet. Ein stasleg ungeflokk.
Han Jo for ut p\u00e5 arbeid og han dreiv skog og gard.
han var ein flittig strevar, ein ektemann og far.
Ho Maria var strevsam kvar enn det var ho for.
Ho dugde til det meste som kjerring og som mor.
Det er nok enno mykje som ikkje er fortalt.
Men her er ikkje vers nok til \u00e5 f\u00e5 med seg alt.<\/p>\n
For Maria og Josom sleit og gav s\u00e5 mykje vi saman er her no.<\/p>\n