{"id":100,"date":"2015-09-01T08:03:54","date_gmt":"2015-09-01T08:03:54","guid":{"rendered":"https:\/\/gjeilo.no\/?page_id=100"},"modified":"2024-11-09T19:46:00","modified_gmt":"2024-11-09T19:46:00","slug":"ola-andersen-kroken","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/gjeilo.no\/?page_id=100","title":{"rendered":"Ola Andersen Kroken"},"content":{"rendered":"\n<\/p>\n

\n\n\n

\"\"<\/a><\/p>\n

F\u00f8dd (1\/2 1890) (d. 1968)
Gift med Anna Gjerde<\/a> (f. 26\/9 1899) (d. \/-1987). Gifta seg 13\/12 1919 i Johannes-kyrkja i Bergen.
Mor: Marit Olsdatter Visvolden<\/a>
Far: Anders Jonsen Kroken<\/a> (f. 12\/1 1851) (d.)<\/p>\n

Anna Gjerde\u00a0 fl\u00f8tte til Bergen \u2013 antakeleg som tenestejente \u2013 rund 1915. Der m\u00f8tte ho Ola Andersen , som arbeidde som gardskar p\u00e5 same staden som Anna hadde huspost. Dei gifta seg den 13.12 1919. I 1920 vart eldste guten, Arne, f\u00f8dd.<\/p>\n

V\u00e5ren 1924 flytte familien til Lom. Ola og Anna skulle ta over Prest-Kroken, etter at Johannes Jonssen var fr\u00e5d\u00f8md retten til bruket. I august same \u00e5ret vart Kaare f\u00f8dd i Prest-Kroken.<\/p>\n

Ola var med i losjeorganisasjonen, dreiv garden heile sitt vaksne liv og var blind p\u00e5 eine auga. Ola vart 78 \u00e5r og d\u00f8de da han var p\u00e5 ferie hj\u00e5 sonen sin i Gjerdrum.<\/p>\n

Anders og Marit fekk 8 born, John (f 1875), Kari (f 1878), tvillingane Embj\u00f8rg og Marit (f 1882), R\u00f8nnaug (f 1886), Ola, (f 1890) og Amund og Hans (f 1894). I 1893 reiste eldste-sonen, John til Amerika. Han har seinare brukt namnet Jo eller Jon Andersen.<\/p>\n

Sj\u00e5 om utvandinga til Amerika fr\u00e5 Medalen<\/a><\/pre>\n
Gift med Jofrid Olsd. Slettom<\/a> (f. 15\/121929)
Mor: Anna Kroken<\/a> (f. 26\/9 1899) (d. \/10 1987 )
Far: Ola Andersen Kroken<\/a> (f. 1\/2 1890) (d. 1968 )<\/p>\n
\"\"<\/a>
Ola Kroken p\u00e5 m\u00f8te i losje Lomseggen 1920.<\/figcaption><\/figure>\n
Bilde fr\u00e5 Kroken<\/a>
Sj\u00e5 oppslag i desembermagasin 2020 om husmannslivet i Medalen<\/a>
Slektstavle Jon Amundsen (Brimi)Skjellen utarbeidd av Kaare K.<\/a>
Slekta Kari Gunnarsdotter Kvist utarbeidd m. a. av Kaare K.<\/a><\/p>\n
\"\"<\/a>
Syskjen:
1. Arne Ols. Kroken, f 1920, g med Borgny Ultrimark
1.1. Frede Henrik Kroken, f 1945<\/p>\n
2. Kaare Ols. Kroken, f 1924, g med Jofrid Olsd. Slettom,f 1929
2.1. Odd Arne Kroken, f 1960
2.2. Aud Kroken, f 1961, g med Ola Gjeilo, f 1958
2.2.1. Gjeilo, f 1987
2.2.2. Synne Gjeilo, f 1988
2.2.3. Vetle Gjeilo, f 1991
2.2.4. Haakon Gjeilo, f 1994
2.3. Vigdis Kroken, f 1964
2.4. Jon Kroken, f 1966
2.5. Kjell Kroken, f 1966
2.5.1. Kristoffer Kroken, f 1997<\/p>\n
3. Magne Ols. Kroken, g med Jenny Kr\u00e5b\u00f8l
3.1. Ola Kroken
3.1.1. Marthe Thori Kroken
3.1.2. Sigrid Thori Kroken
3.2. Bodil Kroken
3.2.1. Stian Kroken
3.3. Mette Kroken
3.3.1. Joachim St\u00f8land, f 1981
3.3.2. Maiken St\u00f8land, f 1986<\/p>\n
4. Gunnar Ols. Kroken, g. med Olga
4.1. Mari Anne Kroken
4.1.1. Marius Kroken, f 1995<\/p>\n
5. \u00c5mund Ols. Kroken, g med Randi Byre
5.1. Anne Grethe Kroken, f 1961
5.1.1. Christine
5.1.2. Cecilie
5.2.Wenche Kroken, f 1964
5.2.1.Randi Marit Haugom, f 1991
5.2.2.Odd \u00c5mund Haugom,<\/p>\n
6. Ivar Ols. Kroken,g med Irene Kristoffersen
6.1.Geir Owe Kroken, f 1966
6.1.1. Kim Andre
6.1.2. Ole Jacob
6.1.3. 
6.2. Kjetil Kroken, f 1968
6.2.1. Mads Kroken
6.3. Heidi Kroken
6.4. Jon Ivar Kroken
6.5. Ola Tarjei Kroken<\/p>\n
Dette har Ola fortalt til Gudbj\u00f8rg Knudsen i 1954:
Eg er f\u00f8dd i 1890 p\u00e5 S\u00f8regard \u00d8yjordet som den gongen var husmannsbruk under S\u00f8regard Gaupar. Bruket er n\u00e5 sj\u00f8lveigande. Plikta p\u00e5 bruket hugsar eg ikkje. Stugu var to rom utan d\u00f8r i millom. Eg var og s\u00e5g p\u00e5 tomta der eit \u00e5r. Men ikkje sk\u00f8nar eg korleis vi hadde plass der. Eg var tie \u00e5r da den store sn\u00f8skrea gjekk og tok med seg S\u00f8regard Gaupar. Eg hugsar at folk hua og skreik og at ein mann sprang i veg med ei jernskodd tresko. Kva han skulle med den har eg ofte tenkt p\u00e5 sidan. Eldste bror min han Jo reiste til Amerika det \u00e5ret. Vi var 8 s\u00f8sken av dei to par tvillingar.<\/p>\n
\"OLAANDER<\/a>
Familien til Anders og Marit. Fr\u00e5 venstre: Anders, Ola, R\u00f8nnaug, Amund, Marit og Hans. Fotografert f\u00f8r 1904. Anders Kroken eig fotografiet.<\/figcaption><\/figure>\n
Det var mykje folk inne hj\u00e5 oss, s\u00e6rleg om vinteren. Da var s\u00e6teriegarane p\u00e5 Visdalen inne og kvilde og \u00e5t n\u00e5r dei k\u00f8yrde heim s\u00e6terforet. Eg hugsar at det var mange som ssteikte seg flesk. Eg veit ikkje kor lenge vi var p\u00e5 dette stedet. Men da eg var 8 \u00e5r flytte vi til Engjom som var husmannsbruk under nedrestugu Glimsdal. Engjom l\u00e5g inn til Hovdes\u00e6trene s\u00e5 det var nesten til fjells. Pliktarbeidet som far m\u00e5tte g\u00e5 for det bruket var \u00e5 g\u00e5 n\u00e5r husbonden kalla p\u00e5 han. Men eg hugsar at far dreiv mykje p\u00e5 slagting om haustane, s\u00e5 det vart da tid til anna enn pliktarbeid og.<\/p>\n
Vi hadde ku og nokre sauer der. Stova var berre eit rom. Men det var ei lita stove til med eit rom. Mnen den kunne brukast berre om sumaren. Inn under den eine den var det aurbu (aurbu var anten mura av gr\u00e5stein eller gravde inn i jordbakken. det var ikkje golv, berre fin sand eller aur som det og vart kalla. Derfor heitte det arubu.)\u00a0 I aurbua vart mj\u00f8lk og heimbryggja \u00f8l og forskjellige matvarer oppbevara om sumaren. for der inne var det alltid kalld. S\u00e5 var det eit lite mura fj\u00f8s og ein l\u00e5ve. ved fekk vi ta i skogen p\u00e5 Glimsdal. Far gjekk mykje i fjellet etter rypa om vintern. S\u00e6rleg da i Lauvh\u00f8a i Visdalen. Han gjekk da fyrst etter rupa s\u00e5 lenge som det var skotlyst. S\u00e5 hadde han med seg kjelke som han leste p\u00e5 ved og tok med seg heim. Han kom aldri heim f\u00f8r etter det var myrkt. Da kunne han ha skote ein 5-6 ruper som han fekk 40 \u00f8re stykket for. Ogdet tykte han gjorde stor mun til \u00e5 mette alle dei svoltne munnane med. Eg gjekk p\u00e5 skule i R\u00f8ysheimskula. Eg gjekk fr\u00e5 heime f\u00f8r det var ljost om morgonen og kom heim att lenge etter detvar m\u00f8rkt. Det var ingen veg, berre ein smal stig. L\u00e6raren heitte Syver Marstein.<\/p>\n
Fr\u00e5 Engjom kom vi til Visvollen, husmannsbruk under Hoft. Der og hadde vi ei ku. Far fl\u00f8tte ofte for han trudde kvar gong at han skulle f\u00e5 betre vilk\u00e5r. Eg hugsar sv\u00e6rt lite av korleis alt var. der. Plikta veit eg heller ikkje. Men eg veit n\u00e5 det at kom husbonden og ville ha far ein dag, var det sj\u00f8lvsagt at han m\u00e5tte g\u00e5 same kva anna han gjorde eller hade tenkt \u00e5 gjera den dagen. Eg veit eg var med mor borte og skar. Da hadde vi 7 \u00f8re trevan 812 band). Da eg var 13 \u00e5r var eg p\u00e5 s\u00f8rijord Gaupar og skar 20 treva. For det fekk eg ein nyf\u00f8dd gris. Men grisen var voks n\u00e5 og vart stor. S\u00e5 den gongen tykte eg at eg gjorde det sv\u00e6rt godt. Da eg var 11-12 \u00e5r var eg ein sumar og gj\u00e6tte grisar i Sulheims\u00f8ya for oppigard Sulheim. Da hadde eg det godt. Eg fekk med meg mykje god mat, og gjekk der og rusla med grisene og passa dei s\u00e5 dei ikkje kom p\u00e5 vegen. Eg fekk eit par nye skog og kj\u00f8tet av ei gamal geit for arbeidet. Det var\u00a0 slaktet vi hadde den hausten. Eg veit at eg fiska og var inne i Sulheims\u00f8yene hj\u00e5 nokre gamle folk som budde der og kokte fisk. Det hende og at det for turistar som eg prata med. Ein dag kom han Kristian Vole p\u00e5 sykkel. Det var fyrste gongen eg s\u00e5g ein sykkel. han var nok nesten slik som ein sykkel er n\u00e5.<\/p>\n
Ein v\u00e5r var eg hj\u00e5 han Mathias \u00d8yjordet og var maskinhund n\u00e5r han s\u00e5dde korn. Eg m\u00e5tte g\u00e5 etter og halda i maskina og halde rusk og rask fr\u00e5 pipene slit at kornet gjekk i gjennom. S\u00e5maskina var ei av dei gamle Lomss\u00e5maskinene gjort av han Ola Br\u00e6k fr\u00e5 Br\u00e5t\u00e5 i Skj\u00e5k. Eg trur det var maten eg fekk for det arbeidet. Eg hugsar s\u00e6rleg ei natt vi helt p\u00e5 lenge. Da klokka var 1-2 om natta tykte han vist at vi vart druge i \u00e5keren han Mathias og. Vi har natta for oss, sa eg. Og s\u00e5leis var det vi helt p\u00e5 mest heile natta.\u00a0 Den sumaren eg gjekk og las var eg skyssgut hj\u00e5 sokneprest B\u00f8rresen. Eg fekk 20 kroner for den sumaren.<\/p>\n
Da eg var 18 \u00e5r reiste eg til Amerika. Eg meinte at det var betre tider der. Tre av systene mine og ein bror var reiste f\u00f8r. Den eine syster mi var heime at ein tur og eg vart med henne. Vi var og i fylgje med Mathias Haugen som resite en gongen. Johan Larsen K\u00f8yrde oss med hest til Otta. Han skulle ha ferdalass oppover att. Biletten fr\u00e5 Oslo til Nord-Dakota kosta den gongen 320 kroner. Eg var i Amerika i 9 \u00e5r. Men i 1914 da mor var d\u00f8d skulle eg reisa heim att og henta far. Men krigen gjorde at eg kom heller ikkje til \u00e5 reisa over att.<\/p>\n
Mor og far kom til Kroken under prestegarden som husmann. Der var det inga plikt, men dei skulle betale 80 kroner \u00e5ret i leige. Vi hadde 2 kyr nokre sauer og ein og annan gongen eit ungnaut. Far fekk kj\u00f8pt husa for 600 kroner. Ei stove med to kleva, fj\u00f8s, l\u00e5ve og eit stabbur. Eigarar av jorda er framleis den Norske Kyrkja (dette fortalde Ola i 1954\/55). Ved og gjerdesmateriale har vi i prestegardsskogen. Men ikkje husmaterial sidan vi fekk kj\u00f8pt husa. Jorda var i fyrstninga berre stein, men n\u00e5 har vi f\u00e5tt arbeidt den bra opp. Ein som heitte Anton Viker, Fossberg som d\u00f8yde i 1942, synte meg ein gong ei tomt i prestegardsjordet der stova hans Jo Eggen eller reins-Jo som han og vart kalla skulle ha st\u00e5tt. Tomta kan ei sj\u00e5 enda. Ein gong p\u00e5 1700 talet skulle det ha kome ein del svenskar til Lom, og det kom til strid mellom svenskar og lomverar p\u00e5 prestegardsjordet. Lomverane bar til \u00e5 tapa. Men s\u00e5 kom han Jo bakfor svenskane og tok til \u00e5 skyta, men dei tok han til fange og tvinga han til \u00e5 fylgje dei over Strynsfjellet. Det var p\u00e5 vinteren og dei gjekk p\u00e5 ski. Han Jo k\u00f8yrde utfor ein berghamar med heile fylgjet. Om v\u00e5ren fakk dei att det heile og han Jo l\u00e5g underst i haugen.<\/p>\n
Det hende ofte at eg r\u00e5ka han Hans R\u00e5dsbakka i fjelle. han var god til \u00e5 skyta og gjekkk mykje p\u00e5 jakt. Eg gjekk og ein del p\u00e5 jakt. Det var ikkje rar skyttarambo han Hans hadde. Han hadde ein stav med ei kluft i som han bar med seg. I den klufta la han b\u00f8rsa og sikta og tende med ei fyrstikk. Han hadde lite eller ingen ting \u00e5 leva av. Han laga seg noko han kalla snargr\u00f8t. Han bar med seg ein pose med mj\u00f8l. S\u00e5 fann han seg ein stein med eit hol i, t\u00f8mte oppi vatten om mj\u00f8l og r\u00f8rde det saman og \u00e5t det med fingrane. Det var det han livde av n\u00e5r han for i fjellet.<\/p>\n